repetities (for the time being) breken de tijd open

(for the time being). Een ietwat a-typische titel voor een Schweigman&-voorstelling: meestal één woord, meestal Nederlands. In gedachten blijf ik het dan ook hardnekkig ‘(voor nu)’ noemen. Maar (for the time being) is toch echt de titel van de voorstelling waar we vanaf vandaag werkelijk mee aan het werk gaan, 6 jaar nadat de eerste kiem geplant is. Ook wel passend: in deze tijd lijkt bijna alles ‘for the time being’. Voor de tijd die is, niet voor de tijd die niet is: verleden & toekomst bestaan eigenlijk niet in deze uitdrukking. Of kan iets wat niet is, wel bestaan? Ik ervaar tijd persoonlijk toch meer als een soort onstuitbare vloedgolf waar ik op tracht te surfen, maar ook regelmatig vanaf lazer. Zeker in de stad, waar minder tijd lijkt te zijn, spuit de tijd met enorme kracht door haar nauwe doorgangen, begeleid door een stroom aan facebookberichten & whatsappjes (die deze holbewoner overigens niet kan ontvangen). In het bos waar ik woon is het meer een kalm riviertje: minder agressief, zo lijkt het, maar even onstuitbaar.

time beingTijd wordt al gauw ietwat abstrakt als je er op doordenkt. Zoiets als een volgorde, iets dat voorkomt dat alles tegelijkertijd gebeurt. Wel handig om oorzaak & gevolg nog een beetje uit elkaar te kunnen pluizen. Veel mensen roepen vrij makkelijk ‘Tijd is een Illusie.’ Tja, wat niet? Vloeibaar, dat zeker. Relatief, zou Einstein zeggen. Iedereen kent de ervaring dat een kwartier ellenlang kan duren ofwel in een oogwink kan vervliegen. Toch doen we massaal alsof onze kloktijd de echte tijd is.

Een vriend vertelde me dat sommige Noordamerikaanse stammen de tijdsvervoeging niet aangeven in taal maar in gebaar, in ruimte. Bij een zin die over de toekomst gaat, wijzen ze naar voren, bij iets in het verleden wijzen ze over hun schouder, en in het nu wijzen ze omhoog. Tijd is voor hun dus een fysieke, ruimtelijke ervaring. Boukje vertelde over de Ayamara’s in Zuidamerika die het omdraaien: de toekomst is onbekend, dus die ligt onzichtbaar achter ons, het verleden zien wij zichtbaar voor ons, het meest recente verleden dichtstbij, het grijzere verleden in de verte. We lopen dus achterwaarts de toekomst in, of (gesteld dat wij stilstaan) laten de tijd, vanuit haar toekomstige bron achter ons, voor ons uit het verleden instromen.

Zes jaar voor- danwel achter ons was het vooronderzoek van dit projekt mijn eerste samenwerking met Boukje Schweigman. Haar inspiratiebronnen onder andere: mijn favoriete kinderboek ‘Momo & de Tijdsspaarders’ (niet voor niets heet mijn dochtertje Momo), soefisme, tijd. Ons streven: een ontsnapping aan de tijd, een gat creëren, een bubbel, waar kunstmatige kloktijd vervangen is door de ‘gevoelstijd’. Het soefisme was ikzelf diep ingedoken tijdens reizen in Turkije, Iran en Pakistan. Eerder dit jaar publiceerde ikzelf de dichtbundel annex kalenderhervorming genaamd ‘dronken kalender’, een spel waarin de kunstmatige tijd wordt opengebroken en het ‘gevoelsjaar’ wordt doorlopen met ontregelende poëzie. Ook hier werd de titel en een deel van de poëzie geïnspireerd door het soefisme. Er hangt wellicht iets in de lucht. For The Time Being speelden we destijds in de prachtige grote zaal van de Theaterschool Amsterdam, met honderden kartonnen dozen. Ontregelend. We hebben het publiek letterlijk & figuurlijk in beweging gezet, en kwamen zeer dichtbij. Er wordt nog over gesproken.

Het belooft bijzonder te worden allemaal. Het is mijn intentie om komende weken regelmatig iets te laten horen over het proces. Allereerst een gedicht over een ontmoeting met ons verleden, het nu, en de toekomst.voor numeer over ‘(for the time being)‘ (tourlijst enzo) op www.schweigman.org

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s