gaat het toch stiekem over ons

Schweigman&FTTB_7647_JochemJurgens_webDa’s ook wat. Denk je een stuk over tijd te maken, gaat het in feite over ons. Mensen. Wat zijn wij mensen toch fascinerende wezens. Het hoort er waarschijnlijk bij: de openheid waarmee je in een maakproces zit, de vrijheid dat je niet aan een script vastzit, de nadruk op eerlijke aanwezigheid het hier & nu. Al die factoren die ons vaak zo na aan het hart liggen in de moderne ‘mime’ (dat verwarrende begrip) dragen er toe bij dat je ineens erachter komt dat het thema verschoven is. Natuurlijk, we werken met tijd in dit stuk, en de tijd werkt met ons. Maar de essentie is, dat we met ons publiek in al diens diversiteit op een afgebakend stuk vloer staan en een spel, een ervaring delen, zo eerlijk & kwetsbaar als we dat kunnen. Die ontmoeting is voor mij de kern van performance, wat bijvoorbeeld kristalhelder wordt bij ‘The Artist Is Present’ van Marina Abramovic: de vrouw die 3 maanden lang als een pilaarheilige op een stoel zit in het MoMa-museum in New York, één voor één, één op één, haar publiek op de stoel tegenover haar ontvangend, in totale aanwezigheid. Meer tot de kern als dat komt het niet. Daarom hoef ik niet per se Tsjechov te spelen in de grote zaal. Ik wil mijn publiek dichterbij. Anders kun je net zo goed de TV aanzetten. Tuurlijk, ik overdrijf.

Schweigman&FTTB_7455_JochemJurgens_webEvengoed stond ik nog nooit in een stuk waar de ontmoeting tussen performer & publiek zo direkt is. Het publiek wordt bewogen, en wij spelers worden ook nogal bewogen. Ontroering maakt zich hier en daar meester van de toeschouwer, maar soms ook een verbluffende rebellie. Soms voelt iemand terplekke geen ingang in het stuk, om ons dan dagen later te mailen dat het stuk hem bezig blijft houden. Ieder komt met zijn eigen bagage en het is aan ons om ons publiek volledig te accepteren, ook al wordt in een enkel geval ons voorstel niet geaccepteerd. Dat is heel kwetsbaar spelen. Je tentakels staan uit, je hart staat open, regelmatig is het raak. En soms sla je de plank mis en dan probeer je daar weer eerlijk en transparant in te zijn. En daarnaast fysiek intens, er zijn al 2 geblesseerden (naast Rick die door een onverwachte oogoperatie uitgeschakeld is). Sinds drie dagen kom ik de voorstelling uit met een flinke brok in mijn keel. We raken iets aan in deze voorstelling wat in al onze speelsheid verdomd fundamenteel is. We bouwen iets op met het publiek wat subliem is, koesterend, bedreigend. Afhankelijk van de sfeer buigt de weegschaal naar een wringend politiek statement ofwel totale zen. Beiden zijn goed, beiden gaan over deze tijd, beiden gaan over wie we zijn als mensheid. Grote woorden nietwaar? Ik kan er weinig anders van maken.

In het hier & nu zit ik wegens bomvolle trein illegaal in de eersteklascoupé van Den Bosch naar Utrecht, gedomineerd door twee luide, getattoeëerde, Brabantse moeders met hun even luide kinderen, waarvan niet ondenkbaar is dat zij even illegaal hier zitten. Opvallend is dat één van de kinderen geobsedeerd lijkt door het gegeven van de stiltecoupé. Ze wil voortdurend naar de stiltecoupé (wat ze niet mag, haar vermogen tot stilte wordt duidelijk niet vertrouwd) en roept dan maar hier (luidkeels) om stilte. De moeders verbreken die stilte echter zodra de kinderen hem proberen in te zetten. Dan overschreeuwen ze elkaar maar weer. Passende situatie om iets over deze dingen te proberen te schrijven. Bij het verlaten van de opvallend lege coupé ontdekken ze mijn aanwezigheid pas. ‘Die man denkt nu zeker: ik neem nooit kinderen!’ Gisteren was de première, vandaag zijn we vrij en ik ben op weg naar huis, naar vrouw & kind in het bos waar ik zo afwezig ben geweest laatste weken.

Napratend gisteravond vroeg een publiekslid, een bekende, aan me: hoe lang duurde dit stuk eigenlijk? Ik ben totaal mijn gevoel voor tijd kwijt.

Dus toch.

(foto’s door Jochem Jurgens. Meer over ‘For The Time Being‘ (tourlijst enzo) op www.schweigman.org)
Advertisements

One thought on “gaat het toch stiekem over ons

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s